گزارش تازه «روندهای جهانی» سازمان ملل نشان میدهد که افغانستان هنوز هم در میان کشورهایی قرار دارد که بیشترین شمار افراد بیجا شده را در سطح جهان دارند، با این حال در سال ۲۰۲۵ افزایش قابل توجهی در شمار بازگشتکنندگان ثبت شده است.
بر اساس این گزارش، برهم صالح گفته است که افغانستان در کنار سوریه و سودان از جمله کشورهایی است که بیش از ۷۰ درصد نیازمندان به حمایت بینالمللی در جهان از این کشورها میآیند.
این گزارش افزایش قابل ملاحظه در روند بازگشت به افغانستان را نشان میدهد؛ به گونهای که در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴.۷ میلیون آواره در سطح جهان به خانهها یا کشورهای خود بازگشتهاند. با این حال، گزارش هشدار میدهد که بسیاری از این بازگشتها در شرایط فشار و وضعیتهای ناپایدار انجام شده است.
با وجود این، هنوز میلیونها افغان آواره هستند یا به حمایت بینالمللی نیاز دارند؛ بسیاری از آنان در تبعید طولانیمدت زندگی میکنند و زیر خط فقر قرار دارند.
در گزارش همچنین آمده است که کشورهای همسایه، به ویژه ایران و پاکستان، همچنان میزبان شمار زیادی از مهاجران افغان هستند و از جمله کشورهایی به شمار میروند که بیشترین جمعیت پناهجویان را در خود جای دادهاند.
مقامهای سازمان ملل تأکید کردهاند که بازگشت داوطلبانه باید راهحل اصلی باقی بماند، اما در عین حال خواستار گسترش برنامههای اسکان مجدد، ویزاهای بشردوستانه و افزایش دسترسی مهاجران به کار و خدمات در کشورهای میزبان شدهاند.
این یافتهها بیانگر چالشهای گسترده بشری در افغانستان است؛ کشوری که سالها جنگ، مشکلات اقتصادی و محدودیتها در آن باعث تداوم بیجاشدگی و محدود شدن فرصتهای بازگشت امن و باعزت شده است.