کابل تریبون_سازمان گزارشگران بدون مرز می‌گوید طالبان از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان، با صدور بیش از ۲۰ دستور سراسری و مجموعه‌ای از فرمان‌های محلی، محدودیت‌های گسترده‌ای بر آزادی رسانه‌ها و فعالیت خبرنگاران وضع کرده‌اند.
این سازمان روز دوشنبه، ۱۹ اسد، در گزارشی افزوده است که طالبان که از اگست ۲۰۲۱ قدرت را در افغانستان به دست گرفته‌اند، با ممنوعیت انتقاد از حکومت، محدودیت‌های گسترده علیه زنان، جلوگیری از بحث‌های سیاسی و ممنوعیت پخش تصاویر موجودات زنده، فضای فعالیت رسانه‌ای در این کشور را به‌شدت محدود کرده‌اند.
بر اساس گزارش، مجموعه‌ای از دستورها، فرمان‌ها و مقررات شفاهی که از سوی وزارت‌های تحت اداره طالبان ابلاغ شده، آزادی رسانه‌ها را در افغانستان بیش از پیش محدود کرده است.
در گزارش آمده است که طالبان در جنوری ۲۰۲۶ یک قانون جدید اجراآت جزایی برای محاکم نیز وضع کرده‌اند که به گفته گزارشگران بدون مرز، هرچند به‌گونه مستقیم از رسانه‌ها نام نمی‌برد، اما هیچ حمایتی از خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ای در نظر نگرفته و آنان را در برابر تهدیدهای قضایی و مجازات‌های سنگین، از جمله زندان، آسیب‌پذیر می‌کند.
گزارگران بدون مرز می‌گوید این قانون برای توهین به رهبری «طالبان» ۲۰ ضربه شلاق و شش ماه زندان و برای توهین به رهبر طالبان (هبت‌الله آخوندزاده) ۳۹ ضربه شلاق و یک سال زندان در نظر گرفته است.
در این قانون همچنین تماس با مخالفان طالبان جرم‌انگاری شده و ماده ۲۴ افراد را ملزم می‌کند چنین تماس‌هایی را به مقام‌های طالبان گزارش دهند.
به گفته این سازمان، تعریف‌های مبهم از مفاهیمی مانند «بغاوت»، «اخلال» و «الحاد» همراه با مجازات‌های سنگین، زمینه بیشتری برای سرکوب خبرنگاران فراهم کرده است.
گزارشگران بدون مرز در ادامه به مجموعه‌ای از محدودیت‌های وضع‌شده از سوی طالبان اشاره کرده است؛ از جمله در سپتامبر ۲۰۲۱، «۱۱ دستورالعمل خبرنگاری» صادر شد که بر اساس آن انتشار مطالب مخالف اسلام، توهین به شخصیت‌های طالبان و گزارش‌هایی که از سوی مقام‌های طالبان تأیید نشده باشد، محدود شد.
این سازمان می‌گوید در همان ماه، استفاده از هر نامی برای طالبان به‌جز «امارت اسلامی افغانستان» ممنوع شد و در نوامبر ۲۰۲۱ نیز خبرنگاران از مصاحبه با تحلیلگران منتقد طالبان منع شدند.
در نوامبر همان سال، محدودیت‌هایی بر پوشش زنان مجری تلویزیون وضع شد و آنان موظف شدند در هنگام حضور در تلویزیون صورت خود را بپوشانند.
گزارشگران بدون مرز همچنین به ممنوعیت بازپخش محتوای صدای امریکا و رادیو آزادی در مارچ ۲۰۲۲، اعلام مخالفت با «انتقاد» از مقام‌های سیاسی در جولای همان سال و لغو قانون رسانه‌ها در سال ۲۰۲۴ اشاره کرده است.
به گفته این سازمان، قانون امر به معروف و نهی از منکر که در جولای ۲۰۲۴ به امضا رسید، پخش تصاویر موجودات زنده را ممنوع کرده و این محدودیت در بیش از ۲۰ ولایت اجرا شده است.
گزارشگران بدون مرز می‌افزاید که در سپتامبر ۲۰۲۴، برنامه‌های زنده سیاسی ممنوع شد، رسانه‌ها تنها اجازه یافتند مهمانانی را از فهرست «کارشناسان» مورد تأیید طالبان دعوت کنند و انتقاد از قوانین و سیاست‌های طالبان در برنامه‌های رسانه‌ای ممنوع اعلام شد.
بر اساس این گزارش، در مارچ ۲۰۲۵ نیز ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در قندهار دستورالعمل‌هایی را برای رادیوهای این ولایت صادر کرد که بر اساس آن، صدای زنان از برنامه‌های رادیویی ممنوع و استفاده از عنوان «امیرالمؤمنین» برای رهبر طالبان و «امارت اسلامی» الزامی شد.
گزارشگران بدون مرز گفته است که صدها خبرنگار افغان برای فرار از این سرکوب، حفظ جان خود و ادامه فعالیت حرفه‌ای‌شان مجبور به ترک افغانستان شده‌اند.
این سازمان از طالبان خواسته است تمام مقرراتی را که آزادی مطبوعات را محدود می‌کند لغو کنند و از کشورهای میزبان و کشورهای مسیر نیز خواسته است خطر اخراج یا بازگرداندن اجباری خبرنگاران افغان را در نظر گرفته و از آنان حمایت کنند، از جمله با صدور ویزا.
گزارشگران بدون مرز تأکید کرده است که محدودیت‌های فزاینده طالبان، فضای فعالیت رسانه‌های مستقل در افغانستان را به‌شدت کاهش داده و انتقاد از طالبان را عملاً به یک موضوع قابل مجازات تبدیل کرده است.
