کابل تریبون_صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) میگوید که بیش از ۲.۶ میلیون دختر در افغانستان طی پنج سال گذشته از آموزش متوسطه محروم شدهاند و این کشور همچنان تنها کشور جهان است که در آن آموزش متوسطه و عالی برای دختران و زنان عملاً مسدود است.
یونیسف در گزارشی گفته است که دختران از سپتامبر ۲۰۲۱ از ادامه آموزش رسمی پس از صنف ششم محروم شدهاند و زنان نیز از دسامبر ۲۰۲۲ اجازه تحصیل در دانشگاهها را ندارند.
کاترین راسل، مدیر اجرایی یونیسف، گفته است که پنج سال ممکن است در تاریخ یک کشور مدت کوتاهی باشد، اما برای زندگی یک دختر دورهای تعیینکننده است.
به گفته او، صنف درسی تنها مکانی برای یادگیری نیست، بلکه به جوانان فرصت میدهد صدای خود را پیدا کنند و به ظرفیت کامل خود برسند. مکتب همچنین میتواند از کودکان در برابر کار اجباری، ازدواج زودهنگام و خشونت و سوءاستفاده محافظت کند؛ اما با بستهشدن مکاتب، این سپر حفاظتی از بین رفته است.
یونیسف هشدار داده است که دختران محروم از مکتب با خطرات بیشتری از جمله کار کودکان، سوءاستفاده، ازدواج زودهنگام و خشونت مبتنی بر جنسیت روبهرو هستند. این خطرات در خانوادههای فقیر و میان افراد بیجاشده بیشتر است.
بر اساس این گزارش، از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۲.۷ میلیون نفر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند که ۶۰ درصد آنان کودکان و جوانان بودهاند.
یونیسف میگوید پیامدهای محدودیتهای آموزشی تنها متوجه دخترانی نیست که از مکتب محروم شدهاند، بلکه آینده بخشهای مختلف افغانستان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
بر اساس یک تحلیل یونیسف که در اپریل ۲۰۲۶ منتشر شده، افغانستان ممکن است تا سال ۲۰۳۰ در نتیجه محدودیتهای آموزشی و کاری، حدود ۲۰ هزار آموزگار زن و ۵۴۰۰ کارمند زن بخش صحت را از دست بدهد.
تعداد آموزگاران زن در دوره آموزش ابتدایی نیز از نزدیک به ۷۳ هزار نفر در سال ۲۰۲۲ به حدود ۶۶ هزار نفر در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته که بیش از ۹ درصد کاهش را نشان میدهد.
همچنین سهم زنان در خدمات ملکی افغانستان از ۲۱ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۱۷.۷ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
یونیسف برآورد کرده است که محدودیت بر آموزش دختران و اشتغال زنان، سالانه حدود ۸۴ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان از بابت کاهش تولید اقتصادی زیان وارد میکند و با ادامه این محدودیتها، خسارتها هر سال افزایش خواهد یافت.
این سازمان همچنین هشدار داده است که پیامدهای این محدودیتها به نسل بعدی نیز منتقل میشود. با افزایش شمار مادرانی که از آموزش محروماند، خطر تولد نوزادان با وزن پایین، واکسیناسیون ناکافی و کوتاهقدی ناشی از سوءتغذیه در میان کودکان نیز افزایش مییابد؛ وضعیتی که فشار بیشتری بر نظام صحی افغانستان وارد میکند.
با وجود محدودیتهای موجود، یونیسف میگوید که به حمایت از آموزش کودکان در افغانستان ادامه داده است.
بر اساس گزارش این سازمان، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳.۷ میلیون کودک در مکاتب دولتی از حمایتهای اضطراری آموزشی بهرهمند شدهاند.
همچنین ۴۴۲ هزار کودک در برنامههای آموزش مبتنی بر جامعه شرکت کردهاند که ۶۶ درصد آنان دختران بودهاند.
یونیسف همچنین اعلام کرده است که در سال گذشته ۲۳۲ مکتب ساخته یا بازسازی شده است.
مدیر اجرایی یونیسف از مقامهای طالبان خواسته است محدودیتهای آموزشی را لغو کرده و اجازه دهند تمام دختران و زنان فوراً به مکاتب و دانشگاهها بازگردند.
او تأکید کرده است که یونیسف و شرکای آن آمادهاند از بازگشایی مکاتب و بازگشت امن همه دختران به مراکز آموزشی حمایت کنند.
یونیسف میگوید افغانستان نمیتواند زمانی که نیمی از جوانان آن از پیشرفت بازداشته شدهاند، به شکوفایی برسد و آینده این کشور در بیرون از صنفهای درسی در انتظار بازگشت دختران است.