کابل تریبون_نصیر احمد اندیشه، نماینده افغانستان در شورای حقوق بشر سازمان ملل در جینوا، می‌گوید که طالبان در پنج سال گذشته در ایجاد یک حکومت کارآمد، فراگیر و مشروع ناکام مانده‌اند و نارضایتی‌های سیاسی و اجتماعی از آنان اکنون به مقاومت نظامی نیز در حال تبدیل‌شدن است.
او روز شنبه، ۲۴ اسد، در مطلبی نوشته است که پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان وارد مرحله‌ای متفاوت شده و نشانه‌های افزایش مقاومت سیاسی و مسلحانه در برابر این گروه آشکارتر از گذشته است.
اندیشه نوشته است که طالبان پس از به دست گرفتن قدرت در سال ۲۰۲۱، فرصت‌های متعددی برای ایجاد یک نظام قابل دوام را از دست داده‌اند و نتوانسته‌اند وعده‌هایی مانند تأمین امنیت، ایجاد حکومت فراگیر، کسب مشروعیت و بهبود وضعیت اقتصادی را عملی کنند.
او با اشاره به وضعیت اقتصادی و انسانی افغانستان گفته است که با وجود افزایش اندک رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۵، درآمد سرانه کاهش یافته و میلیون‌ها افغان همچنان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.
به گفته اندیشه، در داخل افغانستان نیز گروه‌های مختلف قومی، از جمله هزاره‌ها، تاجیک‌ها و ازبیک‌ها و حتی پشتون‌های مخالف طالبان، با یک ساختار امنیتی سخت‌گیرانه روبه‌رو هستند که آنان را به چشم مخالفان و خائن احتمالی می‌بیند.
اندیشه در ادامه نوشته است که در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ فعالیت‌های نظامی و مدنی علیه طالبان افزایش یافته است.
به گفته او، جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان دامنه فعالیت‌های خود را گسترش داده‌اند و حملات علیه مواضع طالبان در مناطق مرزی و داخل کشور افزایش یافته است.
او همچنین به فعالیت جبهه‌های جدیدتر اشاره کرده و نوشته است که نسل جوان‌تری از فرماندهان و نیروهای پیشین ارتش و نیروهای امنیتی افغانستان وارد فعالیت‌های مسلحانه شده‌اند.
اندیشه از «سپاهیان میهن» به‌عنوان یکی از این گروه‌ها نام برده و نوشته است که این گروه در ماه جولای برای مدت کوتاهی مرکز ولسوالی یفتل پایین در بدخشان را در اختیار گرفت؛ اقدامی که به گفته او نخستین مورد در چهار سال گذشته بود که یک گروه مقاومت توانست یک مرکز ولسوالی را تصرف و برای مدتی کنترل کند.
او تأکید کرده است که این گروه‌ها هنوز توانایی تصرف و حفظ مراکز بزرگ شهری را ندارند، اما افزایش دامنه و شمار حملات نشان می‌دهد که طالبان دیگر نمی‌توانند وانمود کنند با چالش جدی داخلی روبه‌رو نیستند.
بر اساس مطلب اندیشه، گزارش‌های سازمان ملل نیز از افزایش ناامنی حکایت دارد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، به شورای امنیت گفته است که گروه‌های مخالف مسلح طالبان بین فبروری و اپریل ۲۰۲۶ مسئولیت ۱۸ حمله در ۱۰ ولایت افغانستان را بر عهده گرفته‌اند که ۱۶ مورد آن از سوی ناظران سازمان ملل تأیید شده است.
اندیشه همچنین به افزایش ۵۷.۷ درصدی رویدادهای امنیتی در افغانستان در مقایسه با سال ۲۰۲۵ اشاره کرده است.
نماینده افغانستان در شورای حقوق بشر سازمان ملل، تیره‌شدن روابط طالبان و پاکستان را نیز یکی از تحولات مهم پنج سال گذشته دانسته است.
او نوشته است که طالبان پس از سال‌ها روابط نزدیک با پاکستان، اکنون با این کشور وارد رویارویی شده‌اند و فعالیت‌های تحریک طالبان پاکستان از خاک افغانستان، به یکی از عوامل اصلی تنش میان دو طرف تبدیل شده است.
به باور اندیشه، درگیری‌های اخیر در امتداد خط دیورند نشان می‌دهد که پاکستان دیگر مانند گذشته یک پشتیبان و پشتوانه طالبان نیست، بلکه به منبع فشار بر این گروه تبدیل شده است.
او گفته است که این تغییر روابط می‌تواند فرصتی برای آغاز یک روند سیاسی در افغانستان ایجاد کند؛ روندی که در آن فشار نظامی علیه طالبان به جای تبدیل‌شدن به یک جنگ طولانی، به یک توافق سیاسی منجر شود.
اندیشه هشدار داده است که افزایش مقاومت مسلحانه به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل افغانستان را حل کند و فشار نظامی بدون یک برنامه سیاسی مشخص، ممکن است کشور را دوباره به سمت هرج‌ومرج سوق دهد.
او نوشته است که افغانستان به یک برنامه سیاسی جدید نیاز دارد که بر حکومت فراگیر، پاسخگویی، عدالت انتقالی و بازگرداندن حقوق کامل زنان در عرصه‌های قانونی و اجتماعی استوار باشد.
به گفته او، نیروهای مدنی و دموکراتیک افغانستان، چه در داخل کشور و چه در خارج، در سه اصل مشترک به هم نزدیک شده‌اند: ایجاد حکومت فراگیر و پایان انحصار قدرت توسط یک گروه، تأمین عدالت و پاسخگویی و ایجاد زمینه برای بازگشت کامل زنان به زندگی مدنی و سیاسی.
اندیشه افزوده است که این جریان‌ها در حال تلاش برای ایجاد یک ائتلاف گسترده و فراگیر هستند تا بتوانند در یک روند سیاسی آینده نقش داشته باشند.
نماینده افغانستان در شورای حقوق بشر سازمان ملل تأکید کرده است که جامعه جهانی و کشورهای منطقه باید از مرحله صدور بیانیه‌ها فراتر رفته و برای یک روند سیاسی مشخص در افغانستان چارچوب ایجاد کنند.
او خواستار ایجاد یک چارچوب روشن برای مذاکره، تعیین یک کشور یا ائتلاف کوچک از کشورها برای حمایت از روند سیاسی و افزایش تلاش‌های دیپلماتیک منطقه‌ای شده است.
اندیشه هشدار داده است که در صورت نبود چنین روندی، سقوط احتمالی حکومت طالبان می‌تواند به جای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت، به یک درگیری طولانی و پراکنده منجر شود.
او همچنان نوشته است که با وجود خطرات موجود، نیروهای مدنی و دموکراتیک افغانستان در حال ایجاد اجماع، ائتلاف‌سازی و آماده‌شدن برای حضور در یک روند سیاسی هستند؛ اما پرسش اصلی این است که آیا کشورهای منطقه و جامعه جهانی نیز آماده‌اند پیش از بسته‌شدن این فرصت، برای شکل‌گیری یک راه‌حل سیاسی اقدام کنند یا خیر.
