Search

گزارش: بنیاد معارف ترکیه از طریق فشارهای سیاسی اداره شماری از مکاتب افغانستان را به دست گرفته است

News image
23 سرطان 1405 - 09:29
سازمان حقوق بشری «همبستگی با دیگران» مستقر در بلجیم در یک گزارش تحقیقی ادعا کرده که بنیاد معارف ترکیه با استفاده از نفوذ سیاسی انقره، مدیریت شماری از مکاتب در افغانستان و چند کشور دیگر را در اختیار گرفته است.
براساس این گزارش، بنیاد معارف ترکیه که در ماه جوزای سال ۱۳۹۵ ایجاد شد و از حمایت مالی دولت ترکیه برخوردار است، دست‌کم در ۲۹ کشور مکاتبی را تحت مدیریت خود آورده است که پیش از این با جنبش فتح‌الله گولن، روحانی ترک، ارتباط داشتند.
این گزارش می‌گوید که در افغانستان، ۱۱ مکتب مربوط به نهاد آموزشی «افغان-ترک چاغ» (Afghan-Turk Çağ Educational NGO) در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸، پس از آنچه گزارش «فشار دیپلوماتیک دوامدار دو ساله ترکیه» خوانده، به بنیاد معارف واگذار شده‌اند.
براساس این تحقیق، در جریان انتقال این مکاتب، نیروهای امنیتی افغانستان در چندین شهر عملیات‌هایی انجام داده، شماری از کارمندان این مکاتب را بازداشت کرده و در برابر والدین و دانش‌آموزانی که با این روند مخالفت داشتند، از زور استفاده کرده‌اند. پس از آن، این مکاتب زیر مدیریت بنیاد معارف ترکیه قرار گرفته‌اند.
در گزارش «همبستگی با دیگران» ادعا شده است که ترکیه با استفاده از نفوذ دیپلوماتیک، امتیازات سرمایه‌گذاری، همکاری‌های امنیتی و توافق‌نامه‌های دوجانبه، حکومت‌های میزبان را تشویق کرده است تا مکاتب مرتبط با جنبش گولن را به بنیاد معارف واگذار کنند.
این سازمان افزوده است که این روند در برخی موارد بدون رعایت روندهای قانونی داخلی کشورها و بدون توجه به حقوق مالکیت انجام شده است.
سازمان «همبستگی با دیگران» گفته است که دولت ترکیه از زمان ایجاد بنیاد معارف تاکنون بیش از ۲۷.۷ میلیارد لیر ترکیه، معادل حدود ۹۰۰ میلیون دالر امریکایی، به این بنیاد اختصاص داده است. این سازمان مدعی شده که بنیاد معارف به جای یک نهاد مستقل غیرانتفاعی، به عنوان ابزاری در خدمت سیاست‌های دولت ترکیه فعالیت می‌کند.
این گزارش همچنین ادعا کرده است که اقدامات ترکیه و حکومت‌های همکار آن ممکن است براساس بند نخست ماده هفتم اساسنامه رم دادگاه بین‌المللی جزایی، مصداق «تعقیب و آزار» (Persecution) تلقی شود. این سازمان، تصرف مکاتب، برکناری آموزگاران، محدودیت رفت‌وآمد و عدم تأمین حقوق قانونی را از موارد مطرح‌شده در این زمینه عنوان کرده است.
در مقابل، دولت ترکیه تأکید کرده است که بنیاد معارف (Maarif Foundation) یک نهاد آموزشی بین‌المللی است که در کشورهای مختلف جهان خدمات آموزشی ارائه می‌کند.
انقره همچنان جنبش فتح‌الله گولن را مسئول کودتای نافرجام سال ۱۳۹۵ در ترکیه می‌داند؛ اما این جنبش این اتهام‌ها را همواره رد کرده است.