کابل تربیون – خانوادهها در سراسر افغانستان تحت فشار قرار گرفتهاند تا دخترانشان را به مدارس دینی وابسته به طالبان بفرستند؛ زیرا دسترسی به کمکهای غذایی و حتی مشاغل روزبهروز بیشتر به ثبتنام در این مدارس وابسته شده است. این موضوع در نتیجۀ یک تحقیق مشترک گاردین و زن تایمز گزارش شده است.
بیش از چهار سال پس از ممنوعیت آموزش دختران و زنان در مقاطع متوسطه و عالی، طالبان شبکۀ سراسری مدارس اسلامی را به سرعت گسترش دادهاند. بر بنیاد این گزارش، شمار این مدارس تا پایان سال ۲۰۲۴ به بیش از ۲۱ هزار باب رسیده و در ماههای اخیر دهها مدرسه دیگر نیز در حال ساخت است.
خانوادهها گفتهاند که یا در برابر فرستادن دختران به این مدارس سهمیۀ غذایی دریافت کردهاند و یا تهدید شدهاند که در صورت امتناع از کمک محروم خواهند شد. یک مادر در ولایت نیمروز به گاردین گفته است: «دخترانتان را به صنفهای دینی ما بفرستید، در غیر آن هیچ چیزی دریافت نمیکنید.» مادر دیگری روایت کرده که پس از بیرون کردن دخترانش از مدرسه به درخواست یک ملا، کمک غذایی وعده دادهشده هرگز به دستشان نرسید.
معلمان و فعالان میگویند پیامدهای این روند آشکار است؛ صنفهای مکتبهای دولتی رو به کاهش بوده، آموزگاران مسلکی جای خود را به فارغان نوجوان مکاتب دادهاند و حتی کارمندان باتجربۀ ملکی برکنار شده و کسانی با تصدیقنامههای دینی جایگزین آنان شدهاند.
نصاب آموزشی در مدارس طالبان بهگونهای محدود بر حفظ قرآن و تفسیر این گروه از قوانین اسلامی تمرکز دارد و مضامینی چون ریاضیات و علوم از آن حذف شده است. کتابهای درسی عمدتاً از پاکستان وارد و به زبان پشتو چاپ میشوند که حتی در مناطق دریزبان نیز تدریس میگردند و بسیاری از کودکان در فهم درسها دچار مشکلاند.
این گزارش همچنان به مواردی اشاره کرده است که در آن کمکهای بینالمللی اختصاصیافته برای مکاتب دولتی-شامل تجهیزات آموزشی یونیسف-به مدارس دینی منتقل شده است.
برای شماری از زنان، این مدارس به یک پارادوکس بدل شده است. یک دانشجوی پیشین اقتصاد در هرات گفته است: «برای دریافت یک کمکهزینۀ اندک و اینکه فرصتی برای بیرون رفتن از خانه داشته باشم، به مدرسه دینی میروم. اگر در خانه بمانم، دیوانه میشوم؛ اگر به مدرسه بروم، دستکم زنان دیگر را میبینم.»
بعد از حاکمیت طالبان بر افغانستان، فعالیتهای زنان در کشور به شدت تحت اوامر طالبان قرار گرفتهاند. مکاتب و دانشگاهها به روی دختران مسدود شده، کار زنان به طور کامل ممنو و فعالیتشان به شدت ممنوع گردیده است.