Search

د ملګرو ملتونو کارپوهان د پاکستان او طالبانو ترمنځ د اوربند غوښتنه کوي

News image
4 وری 1405 - 22:20
کابل ټریبون - د ملګرو ملتونو سازمان کارپوهانو په یوه خپره کړې اعلامیه کې له پاکستان او په افغانستان کې له طالبانو غوښتي چې یو دایمي اوربند رامنځته کړي.

په دغې اعلامیه کې چې د سې‌شنبې په ورځ(د وري په ۴مه خپره شوې) راغلي دي: «موږ له پاکستان او په افغانستان کې له طالبانو غواړو چې پر یوه دایمي اوربند سلا شي، د شخړې ریښې حل کړي او د نړۍوالو قوانینو د سرغړونو په اړه ځواب ویونکي واوسي.»

د ملګرو ملتونو کارپوهانو راپور ورکړی چې د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ له ۲۶مې راهیسې تر اوسه لږ تر لږه ۲۸۹ ملکي وګړي په افغانستان کې وژل شوي یا ټپیان شوي دي، چې ۷۶ تنه وژل شوي او ۲۱۳ نور ټپیان دي، او څه باندې ۱۱۵ زره تنه بې‌ځایه شوي دي.

په راپور کې ویل شوي چې ملکي بنسټونه، لکه روغتیايي مرکزونه، کورونه، بازارونه او د بې‌ځایه شویو د استوګنې ځایونه زیانمن شوي دي. ښوونځي او سرحدونه تړل شوي او سوداګري هم درېدلې ده.

د مارچ په ۱۶مه، د پاکستان یو هوايي برید چې د روږدو کسانو د درملنې یو مرکز یې په نښه کړی و، ښايي د سلګونو کسانو د مرګ ژوبلې لامل شوی وي.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو دغه برید غندلی او د قربانیانو له کورنیو سره یې خواخوږي ښودلې او ټپیانو ته یې د ژر روغتیا هیله کړې ده.

دوی همدارنګه په پاکستان کې د طالبانو د بریدونو له امله د ملکي مرګ‌ژوبلې، د خلکو د بې‌ځایه کېدو او په جګړه ځپلو سیمو کې د ښوونځیو د تړل کېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.
کارپوهانو له ښکېلو خواوو غوښتي چې د بشري حقونو نړۍوال قوانین او د نړۍوال بشردوستانه حقوق مراعت کړي، د ملکي وګړو او ملکي شتمنیو د ساتنې په ګډون، او دا چې د ټولو ادعا شویو سرغړونو په اړه خپلواکې او رڼې پلټنې وشي، عاملین حساب ورکولو ته راکاږل شي او قربانیانو ته تاوان ورکړل شي.

په اعلامیه کې راغلي چې وروستۍ تاوتریخوالی د پاکستان له لوري د ۲۱ او ۲۲ فبرورۍ پر مهال د پاکستاني طالبانو د تحریک پر اډو د هوايي بریدونو وروسته پیل شو، ورپسې د فبرورۍ په ۲۶مه د طالبانو غبرګوني بریدونه د سرحد پر اوږدو ترسره شول، او بیا د فبرورۍ په ۲۷مه پاکستان په کابل، کندهار او لسګونو نورو سیمو کې پراخ بریدونه وکړل.

پاکستان ادعا کړې چې دغه بریدونه یې د پاکستاني طالبانو د تحریک له احتمالي ملاتړ سره د طالبانو د تړاو په غبرګون کې کړي؛ خو د طالبانو چارواکي دا ډول ملاتړ ردوي.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو ټینګار کړی چې ټول مسوولان، د طالبانو په ګډون، باید د پاکستاني طالبانو تحریک په څېر ډلو له خوا د بشري حقونو د ګواښ مخه ونیسي، ان که دا ګواښونه د دوی له سرحدونو بهر وي.

کارپوهانو د دې یادونه هم کړې چې د پاکستان له خوا پر افغانستان برید د زور د کارولو د منع د اصل، چې د ملګرو ملتونو د منشور د ۲مې مادې برخه ده، او د نړۍوالو عرفي قوانینو سرغړونه ده، او یوازې هغه وخت د ځان دفاع حق رامنځته کېږي چې طالبان لومړی پر پاکستان برید کړی وي یا یې د پاکستاني طالبانو د تحریک ورلېږلی وي.

دوی زیاته کړې چې پاکستان تر اوسه داسې معتبر شواهد نه‌دي وړاندې کړي چې وښيي د پاکستاني طالبانو د تحریک بریدونه د طالبانو تر کنټرول لاندې له خپلې خاورې ترسره شوي دي.

کارپوهانو ټینګار کړی چې د زور ناقانونه کارول د هغو ټولو کسانو بشري حقونه تر پښو لاندې کوي چې په دغو بریدونو کې وژل شوي دي، او ځینې بریدونه چې د ملکي تلفاتو لامل شوي، ښايي د نړۍوال بشردوستانه حقوقو سرغړونه هم وي.

کارپوهانو په پای کې ویلي: «سره له دې چې هېوادونه دنده لري خپل خلک د ترهګرۍ له ګواښونو خوندي کړي؛ خو دا کار باید په بشپړه توګه د نړۍوالو قوانینو سره سم ترسره شي، او هغه شخړې چې نړۍوال امنیت ګواښي باید د سوله‌ییزو لارو حل شي.»