جرمني د دوشنبې په ورځ ۳۲ تنه هغه افغان وګړي چې په جدي جرمونو محکوم شوي وو، کابل ته وشړل، چې دا د برلین لهخوا افغانستان ته د مستقیمو ایستلو الوتنو د بیا پیل په هڅو کې وروستی ګام بلل کېږي.
د جرمني د کورنیو چارو وزارت ویلي چې ایستل شوي کسان ټول بالغ نارینه دي، چې په کې د جنسي تېري، قتل، د ماشومانو ځورونې، د مخدره موادو قاچاق او باجاخیستنې په څېر درنو جرمونو محکومان شامل دي. دغه کسان د لایپزیګ/هاله له هوايي ډګر څخه کابل ته د یوې چارټر الوتنې له لارې ولېږدول شول، چې د فدرالي ادارو تر څار لاندې تنظیم شوې وه.
جرمني چارواکو ویلي چې دغه کسان له بېلابېلو ایالتونو څخه راټول شوي وو او دا اقدام د هغې پراخې پالیسۍ برخه ده چې هدف یې هغه بهرني وګړي دي چې په جدي جرمونو محکوم شوي یا د امنیتي ګواښ په توګه ګڼل کېږي.
دغه الوتنه د طالبانو سره د یوه عملي تفاهم له مخې ترسره شوې، چې له مخې یې جرمني کولای شي پرته له دې چې د درېیمو هېوادونو له منځګړیتوب څخه کار واخلي، مستقیم کابل ته د ایستلو بهیر ترسره کړي. برلین ټینګار کړی چې دا ډول همکاري د طالبانو د سیاسي پېژندنې معنا نه لري او یوازې د کډوالۍ اړوند چارو پورې محدوده ده.
دا اقدام داسې مهال کېږي چې یو شمېر اروپايي هېوادونه د کډوالۍ د سختو تګلارو او د رد شویو پناهغوښتونکو او مجرمو کسانو د ژر بېرته ستنولو لپاره هڅې زیاتوي. اروپايي ټولنه هم د دې هڅو په چوکاټ کې په درېیمو هېوادونو کې د ستنولو او پروسس سیمهییز مرکزونه ارزولي دي، څو نامنظمې کډوالۍ کنټرول کړي او پر غړو هېوادونو فشار راکم کړي.
خو دغه اقدام د بشري حقونو د بنسټونو او د اپوزیسیون سیاستوالو له نیوکو سره مخ شوی، چې وایي اروپايي حکومتونه له هغو چارواکو سره همکاري کوي چې لا هم د بشري حقونو د سرغړونو، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو پر محدودیتونو، نیوکې پرې کېږي.
دا وروستۍ ایستنه په داسې حال کې ترسره کېږي چې افغانستان لا هم له بشري ناورین سره مخ دی. میلیونونه افغانان پر نړیوالو مرستو تکیه لري، او پراخې بېوزلۍ، بېکارۍ او اقتصادي ستونزو ډېری کسان دې ته اړ کړي چې بهر ته پناه یوسي.
له هغه وخت راهیسې چې طالبان په ۲۰۲۱ کال کې بیا واک ته رسېدلي، د ښځو د زدهکړو، کار او ټولنیز ژوند پر وړاندې سخت محدودیتونه لګېدلي، چې نړیوال غبرګونونه یې راپارولي او له کابل سره ډیپلوماتیک تعامل یې پېچلی کړی دی. سره له دې اندېښنو، یو شمېر اروپايي هېوادونه په زیاتېدونکي ډول د کډوالۍ کنټرول او د هغو کسانو بېرته ستنولو ته پام اړوي چې امنیتي ګواښ بلل کېږي.
جرمني په ۲۰۲۴ کال کې، له څو کلن ځنډ وروسته، افغانستان ته د ایستلو الوتنې بیا پیل کړې، او چارواکو ویلي چې د مجرمو کسانو او امنیتي ګواښونو ایستل به د دې هېواد د کډوالۍ د پالیسۍ په چوکاټ کې دوام ولري.
