په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د سواد د نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي چې سواد او زدهکړه د افغانانو د ژوند، معیشت او هوساینې په ښه والي کې مهم رول لرلی شي.
یوناما په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې نړیوالې ټولنې شاوخوا شپږ لسیزې
وړاندې د سواد- زدهکړې مهم رول په رسمیت وپېژاند او دا
یې د خلکو د پیاوړتیا او په ټولنیز ژوند کې د اغېزمن ګډون لپاره اساسي وسیله وبلله.
د یوناما په وینا، د پوهنې وزیرانو په ۱۹۶۵ میلادي کال نړیواله غونډه
کې د یونسکو غړو هېوادونو ټینګار کړی و چې سواد زدهکړه باید خلک د خپل ژوند او
معیشت د ښه والي لپاره پیاوړي کړي او دا د انسان له اساسي حقونو څخه ګڼل کېږي.
په افغانستان کې د یونسکو، ملګرو ملتونو او نړیوالو شریکانو د څو
لسیزو راهیسې د سواد زدهکړې له پروګرامونو ملاتړ کړی، خو یوناما وايي چې له څلورو
لسیزو ډېرې جګړې او بېثباتۍ په دې برخه کې پر پرمختګ جدي اغېز کړی دی.
د یونسکو د معلوماتو له مخې، په افغانستان کې د سواد کچه په ۲۰۲۲
میلادي کال کې ۳۷.۳ سلنه وه. د ښځو ترمنځ د سواد کچه ۲۲.۶ سلنه او د نارینهوو
ترمنځ ۵۲.۱ سلنه وه.
یوناما وايي، سره له دې افغانان لا هم د هېواد په بېلابېلو برخو کې د
بېسوادۍ د له منځه وړلو او د نوو مهارتونو د زدهکړې لپاره هڅې کوي.
د یوناما په وینا، یونسکو له ۲۰۱۴ میلادي کال راهیسې د افغانستان د
پوهنې له وزارت سره د ځوانانو او لويانو لپاره د بنسټیزې زدهکړې او سواد زدهکړې
د پروګرامونو د پراختیا په برخه کې همکاري کړې ده.