کابلټریبیون (کېټي) — د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، په افغانستان کې نږدې ۱۶ میلیونه کسان له سختې لوږې سره مخ دي چې له دې ډلې ۳.۴ میلیونه کسان په بېړني وضعیت کې ژوند کوي.
د اوچا ویاندې اولګا چرویکو د سېشنبې په ورځ په کابل کې یوې خبري غونډې
ته وویل، که څه هم د کرنیزو محصولاتو حاصلات ښه شوي، خو لا هم په افغانستان کې
میلیونونه کورنۍ د کافي خوراکي توکو د پېرلو توان نه لري.
نوموړې، چې په دې وروستیو کې یې د افغانستان له سویلي او شمالختیځو
سیمو لیدنه کړې، وویل چې د خوراکي توکو زیاتوالی په خپله د لوږې د له منځه وړلو
لپاره بسنه نه کوي، ځکه ډېری کورنۍ د بېکارۍ، د عایداتو د کمښت او بنسټیزو
خدمتونو ته د محدود لاسرسي له امله د خپلو لومړنیو اړتیاوو په پوره کولو کې له
ستونزو سره مخ دي.
چرویکو ټینګار وکړ چې د افغانستان د خوراکي ناامنۍ ستونزه یوازې د خوراکي
توکو له کمښت سره تړاو نه لري، بلکې د خلکو اقتصادي وضعیت، د کار فرصتونو ته
لاسرسی او د راتلونکو ناورینونو پر وړاندې د مقاومت وړتیا هم مهم عوامل دي.
هغې خبرداری ورکړ چې د کلونو جګړو، اقتصادي ستونزو، وچکالۍ او پرلهپسې
ناورینونو د افغان کورنیو د مقابلې توان کمزوری کړی او د وضعیت د لا خرابېدو خطر
یې زیات کړی دی.
د ژمي له رارسېدو مخکې د مرستو غوښتنه
د اوچا ویاندې وویل، بشري مرستې اوس د ګڼو افغانانو ژوند ژغوري، خو دا
مرستې نه شي کولای د کارموندنې، دوامدار عاید او عامه خدمتونو تشه د تل لپاره ډکه
کړي.
هغې د کرنې، کلیوالي اقتصاد، سیمهییزو بازارونو، د کارموندنې، د اوبو
رسولو او روغتیايي خدمتونو په برخو کې د پانګونې غوښتنه وکړه او د ښځو لپاره یې د
اقتصادي فرصتونو پر برابرولو ټینګار وکړ.
چرویکو له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د ژمي له رارسېدو مخکې اقدام وکړي،
څو اړمنې کورنۍ د خپلو لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره له ټولو لارو بېبرخې نه
شي.
د هغې په وینا، د افغانستان د بشري ناورین د تکرار مخنیوی د بېړنیو
مرستو ترڅنګ د کار فرصتونو او دوامدارو عایداتي سرچینو برابرولو ته اړتیا لري.
راتلونکی ژمی به میلیونونه افغانان له خوراکي ناامنۍ سره مخ کړي
په همدې حال کې، د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (فایو) او د
خوړو نړیوال پروګرام (WFP) په یوه
ګډ راپور کې اټکل کړی چې د راتلونکي ژمي پر مهال به په افغانستان کې شاوخوا ۱۹.۲
میلیونه کسان، چې د هېواد د نفوس ۳۸ سلنه جوړوي، له سختې خوراکي ناامنۍ سره مخ شي.
د دغو ادارو د اټکل له مخې، په دې شمېر کې به پنځه میلیونه کسان په
بېړني وضعیت کې وي.
راپور زیاتوي چې د بدخشان، بادغیس، دایکنډي، غور، سمنګان، سرپل او د
غزني کلیوالي سیمې به د خوراکي ناامنۍ له امله تر ټولو ډېرې زیانمنې شي.
فایو او WFP همدارنګه
اټکل کړی چې په ۲۰۲۷ کال کې به د سختې خوارځواکۍ پېښې نږدې ۱۰ سلنه زیاتې شي او
شمېر به یې څلورو میلیونو ته ورسېږي. د اټکل له مخې، د دغو پېښو څلورمه برخه به د
خوارځواکۍ سختې او د ژوند ګواښوونکې بڼې وي.
د راستنېدونکو کډوالو او د مرستو کمښت فشارونه زیات کړي
د راپورونو له مخې، په روان زېږدیز کال کې له ایران او پاکستان څخه د
څه باندې ۱.۲ میلیونه افغانانو بېرته راستنېدو، د سوداګریزو لارو ګډوډۍ او د
نړیوالو مرستو کمښت پر زیانمنونکو کورنیو فشارونه زیات کړي دي.
په افغانستان کې د خوړو نړیوال پروګرام مشر جان ایلیف خبرداری ورکړی
چې په داسې حال کې چې لوږه او خوارځواکي مخ په زیاتېدو ده، د بشري مرستو سرچینې مخ
په کمېدو دي.
هغه ویلي چې لا هم د کړکېچ د لا خرابېدو د مخنیوي فرصت شته، خو دا
فرصت په چټکۍ سره له منځه ځي.
د دغو ادارو په وینا، د بېړنیو مرستو ترڅنګ په کرنه، معیشت او بنسټیزو
خدمتونو کې دوامداره پانګونه د افغانستان د خوراکي ناامنۍ د کمولو او د کورنیو د
اقتصادي مقاومت د پیاوړتیا لپاره اړینه ده.
